Showing posts with label MASK DANCE. Show all posts
Showing posts with label MASK DANCE. Show all posts

PHAG CHAM OF PEMA LINGPA CENTRAL SCHOOL

 ༈ གཏམ་ཞིང་ཕག་ལ་མཆོད་པ་དང་པད་གླིང་ཕག་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་མདོར་བསྡུས། 

སྔོན་དུས་རབས་ ༡༦ པ་སྤྱི་ལོ་ ༡༥༠༡ གནམ་ལོ་ལྕགས་མོ་བྱ་ལོ་ རང་ཟླ་བརྒྱད་པར་གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིག་འཛིན་པདྨ་གླིང་པ་མཆོག་ གདན་ས་དང་པ་སྟང་པདྨ་གླིང་ལུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཆོས་འཁོར་སྡེ་པ་ཀུན་ཐུབ་མཆོག་གིས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བསྐྱིད་ ཡང་དགོས་ང་བཅས་སྨན་ལྗོངས་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་ རང་ལིགས་མཐུན་མོ་མ་ཡིན་པའི་བཟོ་བཀོད་ཐོག་ལས་ ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་རྟེན་གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་  ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་རྗེས་བཞུགས་ཡོད་པའི་མདུན་ཕྱོགས་ ས་གནས་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཏམ་ཞིང་ཐང་ན་བཞེངས་གནང་དགོས་པའི་ཞུ་བ་ཕུལ་བ་བཞིན་དུ་  རིག་འཛིན་ཆེན་པོས་མ་འོངས་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལུ་དགོངས་ཏེ་  སྟང་ལས་གཏམ་ཞིང་ལུ་ ལྷ་ཁང་གི་ས་གཟིགས་པར་འབྱོན་གནང་སྐབས་ ད་ལྟོ་ལྷ་ཁང་གི་ས་གནས་དེ་ཁར་ འཕེབས་ད་མཁའ་འགྲོའི་གཙོ་མོ་རྒྱལ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྐུ་དངོས་སུ་འབྱོན་བཞིནམ་ལས་ སྐུ་འཆམ་དང་བཅས་པའི་གོ་ལས་ ས་འདུལ་ གནང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ འཆམ་གྱི་ལེའུ་ཚུ་ག་རང་གཏེར་ཆེན་མཆོག་གིས་  ས་བདག་གི་གནོད་པ་བཟློགས་ཐབས་ལུ་གཟིགས་ཏེ་  ཁོ་རའི་སློམ་ཚུ་ལུ་སྟོན་གནང་བཞིནམ་ལས་ཚུར་ད་ལྟོའི་བར་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་བཞུགས་ཡོདཔ་ཨིན།  


སྦྱིན་བརླབས་ཅན་གྱི་གཏེར་འཆམ་གྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་

དང་པོ་ལམ་འགྲོས། 

གཉིས་པ་ས་རྨོས།

གསུམ་པ་ལག་སྡོམ།

བཞི་པ་མདོ་ཞག

ལྔ་པ་འདོམ་འཇལ།

དྲུག་པ་བགེགས་བསྐྲད།

བདུན་པ་ཕྱག་འཚལ།

བརྒྱད་པ་འཛུལ་འཆམ།


ཕག་འཆམ་ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ཡང་།

༡༽ མཁའ་འགྲོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྐུ་འཆམ་འབད་ནི་འདི་གི་

     ཕག་མོའི་འཆམ་ཟེར་ཞུ་ཡོདཔ་དང་།

༢༽ ཕག་གདོང་གི་ཞལ་འབགཔ་བཞེས་འདི་གར་འཆམ་   

       གནངམ་ལས་ཕག་འཆམ་ཟེར་ཞུཝ་ཨིན་པས།


ཕག་ལ་མཆོད་པ་ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ཡང་།

༡༽ མཁའ་འགྲོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་གཏམ་ཞིང་ལྷ་ཁང་གི་ས་འདུལ་

    གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་འདྲེན་ལུ་ ལོ་བསྟར་གླུ་དགར་  

    ཚོགས་མཆོད་ཕུལ་བའི་ཉིནམ་སྦེ་ནི་དེ་གི་ ཕག་ལ་མཆོད་པ་

    ཟེར་ཞུཝ་ཨིན་པས།

༢༽ ལོ་བསྟར་ཕག་གི་ཟླ་བ་ལུ་གནང་སྲོལ་ཡོད་པའི་མཆོདཔ་གཅིག་སྦེ་ནི་འདི་གི་  ཕག་ལ་མཆོད་པ་ཟེར་ཡང་ཞུཝ་ཨིན་པས།






JOENLA GURU TSHENGAY 2025

 

Tsawai Lama

Guru Rinpoche

Guru Tshengay

Guru Rinpoche

Guru Rinpoche









གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད།།

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཀ་ སྐུ་འཆམ་ མ་འདྲཝ་མང་པོ་ཐུར་ཆོ་བ་ནང་ཀའི་ རྩ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ ཕྱི་ལྟར་དུ་ འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་ བྱ་རྫིམོ་གི་བུ་སྦེ་སྐྱེ་བ་ བཞེས་ཏེ་ སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ རྒྱལ་ཁམས་ མཐའ་དབུས་མེད་པར་ འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་བག་ཀ་ ཞིང་ཁམས་ག་འདྲེན་ནིའི་ ཐུགས་བསྐྱེད་ སྨོན་ལམ་གྱིས་སྦེ་ གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་ཟེར་ སྤྲུལ་པའི་ མཚན་བརྒྱད་ཀྱི་ རྣམ་པ་སྦེ་ བྱོན་མི་ གར་འཆམ་འདི་ཨིན་པས།



དང་པ། གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མིའདི་ སྤ་རོ་སྟག་ཚང་ ལ་སོགས་པའི་ གནས་ཆེན་ཚུ་ནང་ རྡོ་རྗེ་དྲག་པོའི་ སྐུར་བཞེངས་ཏེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལུ་ ངོ་ལོག་མི་ ལྷ་འདྲེ་གདུག་པ་ཅན་ཚུ་ དམ་ལུ་བཏགས་ཏེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ལུང་རྟོགས་ ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ རིན་པོ་ཆེ་ དར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་གནང་བའི་སྐབས་ མཚན་ཡང་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཟེར་ཞུ་ནུག།


གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་དང་འཁོར།

གཉིས་པ། གུ་རུ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ ཟེར་ཞུ་ དགོ་མི་འདི་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ ཞལ་ཆེམས་ལྟར་དུ་ ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ དྷ་ན་ཀོ་ཤའི་མཚོ་གླིང་དུ་ མེ་ཏོག་པད་མའི་ སྡོང་པོ་ལས་ སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ་ རྒྱལ་པོ་ཨིན་དྲ་བྷུ་ཏི་གི་ སྲས་སྦེ་་ སྤྱན་དྲངས་པའི་སྐབས་ལུ་ མཚན་ཡང་ མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ ཟེར་ཞུ་ནུག།

གསུམ་པ། གུ་རུ་པད་མ་སམ་བྷ་ཝ་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ སྲསམོ་མན་དྷ་ར་བ་དེ་ རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ ཟ་ཧོར་རྒྱལཔོ་གིས་ གསོན་བསྲེག་མཛད་པའི་སྐབས་ མེ་ཕུང་དེ་ མཚོ་ལུ་བསྒྱུར་བའི་ རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ཏེ་ ཟ་ཧོར་རྒྱལ་ཁབ་ཆོས་ལུ་ བཀོདཔ་ལས་ མཚན་ཡང་ པད་མ་སམ་བྷ་བ་ཟེར་ཞུ་ནུག།

བཞི་པ། གུ་རུ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ རྒྱལ་སྲིད་སྤང་ཞིནམ་ལས་ སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ སྐུ་མདུན་ལས་ རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ མདོ་སྔགས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ ཡོངས་སུ་རྫོགསཔ་སྦེ་ གསན་པའི་ཚུལ་སྟོན་གནངམ་ལས་ མཚན་ཡང་གུ་རུ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཟེར་ཞུ་ནུག།།


ལྔ་པ། གུ་རུ་བློ་ལྡན་མཆོག་སྲེད་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ མཁས་པ་ཚུ་ལས་ རིག་པའི་གནས་དང་ གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ ཡོངས་རྫོགས་གསན་ཞིནམ་ལས་ གྲུབ་པ་ཐོབ་སྟེ་ ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚུ་གི་ ཞལ་གཟིགས་ཏེ་ མཚན་ཡང་ གུ་རུ་བློ་ལྡན་མཆོག་སྲེད་ཟེར་ཞུ་ནུག།

དྲུག་པ། གུ་རུ་པད་མ་རྒྱལ་པོ་ ཟེར་ཞུ་དོག་མི་འདི་ ལོག་སྟེ་ ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་་ལུ་བྱོན་པའི་སྐབས་ བདུད་དེ་ཚུ་གིས་ གུ་རུའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཆ་ར་ གཅིག་ཁར་སྦེ་ གསོན་བསྲེག་ཕུལ་རུང་ འབྱུང་བ་ མེ་གིས་མ་འཚིགས་པའི་ རྟགས་སྟོན་གནང་པའི་ཁར་ རྒྱལ་པོ་གིས་ རྒྱལ་སྲིད་མངའ་འབངས་དང་བཅས་ ཕུལ་བ་ལས་ མཚན་ཡང་ པད་མ་རྒྱལ་པོ་ཟེར་ཞུ་ནུག།


བདུན་པ། གུ་རུ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ བརྒྱད་ལུ་བཞུགས་ཏེ་ མཁའ་འགྲོ་མ་དེ་ཚུ་ལུ་ ཆོས་གསུངས་གནང་སྟེ་ ལྷ་འདྲེ་གདུག་པ་ཅན་ཚུ་གི་ སྲོག་ལེན་ཞིནམ་ལས་ བསྟན་པ་སྲུང་མི་སྦེ་ བསྐོས་གནངམ་ལས་ མཚན་ཡང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་ཟེར་ཞུ་ནུག།།

མཇུག་ར། གུ་རུ་སེང་གེ་སྒྲ་སྒྲོག་ ཟེར་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ལུ་ ཕྱི་རོལ་ མུ་སྟེགས་པའི་ སྟོན་པ་ལྔ་བརྒྱ་གིས་ ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་ བཤིགས་པའི་དུས་ལུ་ ལུང་དང་རིག་པའི་རྩོད་པ་གིས་ ཚར་བཅད་གནངམ་ལས་ དྲག་པོའི་སྔགས་ཀྱིས་ ནམ་མཁའ་ལས་གནམ་ལྕགས་ཕབ་སྟེ་ བསྒྲལ་གནངམ་ལས་ མཚན་ཡང་སེང་གེ་སྒྲ་སྒྲོག་ཟེར་ཞུ་ནུག།



JONLA TSHECHU PROGRAM LIST 2025

PROGRAM LIST FOR JOENLA UGYEN GATSHELING CHAM 2025

SEAPAI BARDO CHAM

SHAWA JUGCHAM

MASK DANCERS








 

RELMO

 

Umzay from 2025 in the absence of Phurba

RELMO BY GASAY LODAY IN 2024

BEFORE START CHAM AND HOW TO START RELMO 

RELMO BY LOPEN PHURBA 2025




བྱིས་པའི་དཔའ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས།

 བྱིས་པའི་དཔའ་བོའི་འབྱུང་ཁུངས།

དེ་ཡང་ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས་ ཞབས་དྲུང་ཐུགས་སྤྲུལ་བཞི་པ་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་འདི་ ཡབ་པདྨ་གླིང་པའི་གདུང་བརྒྱུད་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་དང་ ཡུམ་གོང་མ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པའི་ཨ་ཞེམོ་ འབྲུག་རྒྱལམོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ལུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༣༡ རབ་བྱུང་ ༡༥པ་ ལྕགས་ཡོས་ལོར་ ཤར་ཕོགས་དགྲ་མེད་རྩེ་ཝེན་མཁར་ལུ་ ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དང་བཅསཔ་སྦེ་སྐུ་འཁྲུངས། སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་སོ་བཞི་པ་ཨ་ཐངཔ་འཕྱིན་ལས་ཀྱིས་ སྐུ་ན་ཆུང་ཀུའི་བསྒང་ལས་ གཞུང་ལུ་གདན་དྲངས་ཏེ་ གོང་མའི་གསེར་ཁྲི་གུ་ ཁྲི་མངའ་གསོལ་མཛད་དེ་ ཡུན་མ་རིངམ་ཅིག་ལས་རང་ སྡེ་སྲིད་ཨ་ཐང་པ་འཕྲིན་ལས་བསྙུངས་ཏེ་སྐུ་གཤེགས་ཞིནམ་ལས་ རྗེ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་དང་ འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་ པདྨ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་ཚུ་ལས་ རིག་པའི་གནས་ཚུ་ལུ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་པའི་འཕྲོ་ཁར་ སྤུངས་ཐང་ཁར་ནང་འཁྲུགས་ལངས་ཏེ་ གཞོང་སྒར་རྫོང་དཔོན་ལྕགས་པ་སངས་རྒྱས་དམག་ལུ་ཐོན་འོང་སྟེ་ སྤུངས་རྫོང་འཕྱོག་པ་གི་མ་ཚད་ ཁོ་རའི་འདོད་པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ཁར་བསྐོས་ཏེ་ ཐིམ་ཕུ་ཁ་ཐུག་ལུ་བཀྲིས་རྡོ་རྗེ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ཁར་བསྐོས་ཏེ་ཁག་གཉིས་འབད་ཡར་སོ་ནུག། ཡབ་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ ཆོས་རྩེ་ལས་གཞུང་ལུ་མ་སྒྲིགཔ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཁྲི་བསྒྲིག་པར་བྱོན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གཞུང་ལུ་ལྷོདཔ་ད་གཞན་རྐྱེན་ལས་བརྟེན་ཏེ་ སྡེ་སྲིད་བཀྲིས་རྡོ་རྗེའི་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡར་སོངམ་ལས་ ཞབས་དྲུང་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་ཡང་ ཡབ་ཀྱིས་སྤུངས་ཐང་རྫོང་ནང་བཞུགས་མ་བཅུག་པར་ གཞན་ཁར་བྱོན་དགོཔ་བྱུང་ཡོདཔ་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་ཡོད་རུང་ འབྲུག་དཀར་པོའི་ནང་གསེས་ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་རིམ་བྱོན་གྱི་གྲངས་སུ་ དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ཟེར་བའི་མཚན་མེདཔ་ལས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞིར་གྱུར་ཡོད་རུང་ དཔོན་སློབ་བདུན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཟེར་མི་དང་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གཉིས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མེན་ན་མནོཝ་ཅིག་འདུག།

གང་ལྟར་ཡང་ཞབས་དྲུང་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་ཡབ་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྤུངས་ཐང་རྫོང་ནང་ལས་ཕྱི་ཁར་བྱོན་ངོ་མ་བདེ་བར་ཡོངས་འཛིན་པདྨ་བཟང་པོ་རྫོང་གྱི་ཕྱི་ཁར་ཆོ་ག་གནང་པར་འབྱོན་ནི་ཨིན་པའི་གནད་དོན་ལུ་ཧད་བཏགས་ཏེ་ ཧེ་མར་གདན་དྲངས། ཕག་ཞུ་མི་ཚུ་གྱིས་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་བཞིན་དུ་ཤིང་འབྲས་ཟེར་བའི་དངོས་པོ་ཅིག་ལུ་མཚན་གསོལ་ཏེ་ དོས་ཆུང་ཀོ་ནག་ཅན་ཅིག་གི་ནང་ན་ བསམས་ཐོག་ལས་ཞུ་སྟེ་ཡབ་སྲས་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་མཛད་པའི་སྐབས་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་ཨ་རྒས་ཧཱཔ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་རྒྱལ་ཡང་བྱོན་ཏེ་ཐུགས་དགྱེས་པའི་གསུང་གྲོས་ཡང་ལེ་ཤ་ཅིག་གནང་ཐོག་ལས་ བྱོན་ལམ་བྱི་ལི་སྒང་བརྒྱུད་དེ་ནོར་བུ་སྒང་ལུ་ཕེབས་ད་ སའི་ཚངས་པ་སྡེ་སྲིད་བཀྲིས་རྡོ་རྗེ་ཡང་ བསུ་བ་ལུ་ཕེབས་ཏེ་དཔོན་གཡོག་ལྷན་རྒྱས་ག་ར་ རྗེ་གོང་མའི་གདན་ས་རྟ་ལོག་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་དགོན་པ་ལུ་བདེ་བར་ཕྱག་ཕེབས་གནང་ནུག།

དགུང་ལོ་དགུ་བཞེསཔ་ད་ བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་ནང་བྱོན་ཏེ་ རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གདན་འདྲེན་ཐོག་ལུ་ སྔོན་འགྲོ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ཕྱག་ཆེན་ཆོས་དྲུག་སོགས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་གདམས་པ་གྱངས་ཁ་མ་ཆོདཔ་ཅིག་གསན་ཏེ་ བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་སྦེ་བཞུགས་བཞུགས་པར་ སྡེ་སྲིད་དབང་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཐིམ་རྫོངཔ་ཚེ་དབང་གིས་བཀྲོངས་ ཐིམ་རྫོངཔ་ཚེ་དབང་ཡང་ དབང་རྫོངཔ་ ལྕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལག་པར་མ་ཤོར་བར་ཡོདཔ་ལས་ དགེ་འདུན་པ་དམངས་དང་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་ ཨ་རྒས་ཧཱཔ་གཉིས་ཀྱིས་ ཞབས་དྲུང་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་སྡེ་སྲིད་མཛད་དགོཔ་འབད་གསོལཝ་བཏབ་བཞིན་དུ་ ཞབས་དྲུང་དགུང་ལོ་ ༢༠ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༥༠ རབ་བྱུང་ ༡༥པ་ གནམ་ལོ་ལྕགས་ཁྱི་ལོ་ལུ་ སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་སོ་དགུ་པའི་ཁྲི་ཐོག་ཁར་ ཆིབས་གྲལ་བཙར་སྟེ་བྱོནམ་ད་འབྲེལ་ དཔོན་སློབ་ཨ་རྒས་ཧཱཔ་གིས་ ཕྱི་ལྟར་དེ་ཁར་འཛོམས་པའི་མི་ཚུ་ལུ་སེམས་ཡེངས་བཅུག་ནི་དང་ ངལ་མ་རངས་པའི་ལྕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་དགྲ་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ བྱིས་པའི་དཔའ་བོ་རྐྱབ་མི་ མི་གཉིས་ཀྱིས་གྱལ་གཡས་གཡོན་ལས་ཡར་མར་བརྗེ་སྟེ་ འཆམ་གྱི་ལེའུ་བསྒྱུར་བརྫུ་བཏབ་སྟེ་ མི་ཚུ་ཕར་བདའ་ཚུར་བདའི་ཐོག་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་བའི་ཚུལ་དང་ ནང་ལྟར་དུ་མི་འཇིགས་པའི་དཔའ་བོའི་མཐུ་སྟོབས་ཕྱི་ཁར་བཏོན་པའི་རྟགས་མཚན་དང་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེ་བ་ལུ་དགོངས་ཏེ་ བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་གི་ཕྱི་ཁར་ ཐང་རྫོང་ནང་སར་༼ད་རས་ནངས་པ་གཞི་གཡོགཔ་ཚུའི་སྣུམ་འཁོར་བཞག་ས༽ ཐང་ལ་བདེཝ་འགོར་ཐོག་ལས་ བྱིས་པའི་དཔའ་བོ་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཁྱུན་འགོ་ཐོག་དེ་བསྒང་ དཔོན་སློབ་ཧཱཔ་གིས་བཙུགས་གནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཨིན་མས།

ཤཝ་ཤ་ཁྱི་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

 

ཤཝ་ཤ་ཁྱི་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

སྔོན་དུས་རབས་ ༡༡ པའི་ནང་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ཟེར་ཞུ་མི་འདི་ བོད་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ སྙི་ཤང་ཀུར་ཏ་ཟེར་བའི་དབེན་གནས་ལུ་ བྲག་ཕུག་ཀཏྱ་ཟེར་མི་ནང་བཞུགས་པའི་དུས་སྐབས་ཅིག་གི་ཚེ་ གནས་དེའི་ཕུག་ལ་མར་ཁྱི་སྐད་ཅིག་ལྷང་ལྷང་བྱུང་ནུག། ག་ཅི་ཨིན་ན་མནོ་སྟེ་ བྲག་ཕུག་གི་འོག་ རྡོ་ཕུང་ཅིག་གུ་བྱོན་ཏེ་ ཐུགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངང་ལུ་བཞུགསཔ་ད་ ཤཝ་གནགཔོ་སྤུ་ཉག་མ་རེ་ལས་རྔུལ་ནག་ཐིག་པ་རེ་བབས་མི་ཅིག་ བྱོག་སྟེ་བླ་མའི་ཁ་ཐུག་སྐྱབས་ཞུ་བར་འོངམ་ད་ ཐུགས་སྙིང་རྗེའི་ངང་ལས་ བློ་ཆོས་ལུ་སྒྱུར་བའི་མགུར་མ་ཅིག་གསུངམ་ད་ ཤཝ་དེ་མིག་ཏོ་ནང་ལས་མིག་ཆུ་ཤོར་ཏེ་ རྗེ་བཙུན་གྱི་ན་བཟའ་ལྕེ་གིས་བལྡག་ཞིནམ་ལས་ རྗེ་བཙུན་གྱི་གཡས་ཕྱོགས་ལུ་ཉལ་ཏེ་སྡོད་ནུག།  དེ་གི་བར་ན་རང་ ཁྱི་མོ་དམར་མོ་པན་ཙེ་ལེ་ཤ་གིས་སྐེ་སྐོར་བརྐྱབས་མི་ཅིག་ ལྕེ་དར་ཡུག་བཟུམ་སྦེ་བརྐྱང་ ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་སེམས་ཀྱིས་ སྐད་དྲག་བཏོན་ཏེ་ གློག་འཁྱུག་དོ་བཟུམ་སྦེ་ ཤཝ་གི་རྗེས་བཅད་དེ་ལྷོད་མི་ལུ་ ཐུགས་སྙིང་རྗེའི་ངང་ལས་ བློ་ཆོས་ལུ་སྒྱུར་བའི་མགུར་མ་ཅིག་གསུངས་གནངམ་ད་ ཁྱི་མོ་དེ་ཡང་ མཇུག་མ་རིལ་རིལ་སྦེ་ ན་བཟའ་ལྕེ་གིས་བལྡག་སྟེ་ རྗེ་བཙུན་གྱི་གཡོན་ཕྱོགས་ལུ་སྡོད་ཞིན་ན་ ཤཝ་དང་མ་བུ་བཟུམ་བརྩེ་བ་ཅན་སྦེ་སྡོད་ནུག། སེམས་ཅན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་ལས་ མི་ནག་སྡིག་ཅན་ མིག་རྩ་འཁྲུགས་པ་ སྐྱ་སྤྱི་གཙུག་སྦུག་བཅིངས་ བགོ་གི་མཐའམ་གཡས་བརྫེས་གཡོན་བརྫེས་སྦེ་ ལག་པར་མདའ་གཞུ་འབག་ དབུགས་ཁར་ཤོང་མ་ཤོང་སྦེ་ རྔུལ་ནག་ཁྲག་བཟུམ་འབབ་མི་ཅིག་ལྷོད་དེ་ ཁྱི་དང་ཤཝ་རྗེ་བཙུན་གྱི་སྐུ་མདུན་ལུ་ མ་བུ་བཟུམ་སྡོད་སར་མཐོངམ་ད་ སྒོམ་ཆེན་དེ་གིས་ ཁྱི་དང་ཤ་ཝ་ལུ་ ངན་ཅིག་རྐྱབ་རྐྱབ་མེན་ན་མནོ་བའི་ཞེ་སྡང་ལངས་ཏེ་ “ཁྱེད་སྒོམ་ཆེན་ཚུ་ལས་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཅིག་མིན་འདུག། མཐོ་གངས་དཀར་སྟེང་ལུ་རི་དྭགས་བསད་སར་ཡང་ཁྱེད་ལྷོད་པས། བར་གྲོང་ཡུལ་ནང་ ཁེ་ཚོང་དང་འཐབ་མོ་འབད་སར་ཡང་ཁྱེད་ལྷོད་པས། དམའ་བ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལུ་ཉ་བཟུང་སར་ཡང་ཁྱེད་ལྷོད་པས། ཁྱེད་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་འདི་བསད་རུང་སྐྱོན་མིན་འདུག། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེའི་ཤཝ་དང་ཤ་ཁྱི་གཉིས་ སྐྱབས་ཚུགས་དོ་བཟུམ་ ཁྱོད་ཀྱི་རས་གོས་དེ་གིས་ ངེའི་མདའ་འདི་ཡང་ སྐྱབས་ཚུགས་མི་ཚུགས་བལྟ་གེ་སྨ་རེ” ཟེར་སླབ་སྟེ་ མདའ་བཀངམ་ད་ མདའ་ལྟོང་ལས་ཤོར་འགྱོཝ་ད་ རྗེ་བཙུན་གྱིས་ “ཁྱོད་ཀྱི་མདའ་དེ་ ནམ་ཡང་རྐྱབ་ལོང་འོང་ དང་པ་ངེའི་གླུ་ལུ་ཉན་ལོང་ཡོདཔ་ཅིག་འབད་” ཟེར་གསུངས་ཏེ་ ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ སྣང་བ་ཆོས་ལུ་སྒྱུར་བའི་མགུར་མ་ཅིག་གནངམ་ལས་ མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ ཁྱི་དང་ཤཝ་གི་སྡོད་ཚུལ་དང་ མདའ་ལྟོང་ལས་ཤོར་མི་ཚུ་ལུ་མནོ་བསམ་བཏངམ་ད་ སྒོམ་ཆེན་རས་པ་འདི་ ཡང་ན་ ངན་སྔགས་མཁན་ཅིག་དང་ ཡང་ན་ བླ་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་འོང་ནི་མས་མནོ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་དེ་ བླ་མའི་སྤྱོད་ལམ་ལུ་བརྟག་དཔྱད་འབད་དགོ་པས་མནོ་ སྒྲུབ་ཕུག་ནང་ན་སོང་སྟེ་ལྟཝ་ད་ ཟ་ནི་ཧོད་སྟོང་ཟྭོ་ཆག་གི་རྩ་བ་ཅིག་མ་གཏོགས་ གཞན་ག་ནི་ཡང་མིན་འདུག་ཟེར་ཨིན་མས། དེ་ལས་ བླམ་ལུ་དད་པ་དང་མོས་གུས་སྦོམ་བསྐྱེད་དེ་ ཁྱི་དང་ཤཝ་ མདའ་གཞི་དང་ཞགས་པ་ཚུ་ག་ར་ འབུལ་བ་སྦེ་ཕུལ་ཏེ་ ཆོས་ཞུ་ཞིན་ན་ ཤུལ་མར་ རྗེ་བཙུན་གྱི་སློབ་མ་ཁྱི་ར་རས་པ་ ཟེར་མི་ཐུགས་སྲས་གཅིག་བྱུང་ཡོད་མིའི་རྣམ་ཐར་ལུ་གཞིར་བཞག་སྟོནམ་ཨིན།

ནི་དང་ ངལ་མ་རངས་པའི་ལྕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་དགྲ་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ བྱིས་པའི་དཔའ་བོ་རྐྱབ་མི་ མི་གཉིས་ཀྱིས་གྱལ་གཡས་གཡོན་ལས་ཡར་མར་བརྗེ་སྟེ་ འཆམ་གྱི་ལེའུ་བསྒྱུར་བརྫུ་བཏབ་སྟེ་ མི་ཚུ་ཕར་བདའ་ཚུར་བདའི་ཐོག་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་བའི་ཚུལ་དང་ ནང་ལྟར་དུ་མི་འཇིགས་པའི་དཔའ་བོའི་མཐུ་སྟོབས་ཕྱི་ཁར་བཏོན་པའི་རྟགས་མཚན་དང་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེ་བ་ལུ་དགོངས་ཏེ་ བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་གི་ཕྱི་ཁར་ ཐང་རྫོང་ནང་སར་༼ད་རེས་ནངས་པ་གཞི་གཡོགཔ་ཚུའི་སྣུམ་འཁོར་བཞག་ས༽ ཐང་ལ་བདེཝ་འགོར་ཐོག་ལས་ བྱིས་པའི་དཔའ་བོ་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཁྱུན་འགོ་ཐོག་དེ་བསྒང་ དཔོན་སློབ་ཧཱཔ་གིས་བཙུགས་གནང་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཨིན་མས།

དགྲ་མེད་རྩེ་རྔ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།


 དགྲ་མེད་རྩེ་རྔ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ བུང་ཐང་སྟང་ཆལ་ལུ་འཁྲུངས་མི་ གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིག་འཛིན་པདྨ་གླིང་པ་གི་སྐུ་ཚམོ་ ཨ་ནེ་མཆོད་རྟེན་བཟངམོ་གིས་ འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་དགྲ་མེད་རྩེ་ལུ་གདན་ས་བཏབ་སྟེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ ཨ་ནེའི་ནུ་གཅུང་ ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ཟེར་མི་འདི་ མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མཁསཔ་མ་ཚད་ གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལུ་མངའ་བརྙེས་ཏེ་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཚར་ལེ་ཤ་རང་དངོས་མཇལ་འབྱུང་མི་འདི་ རྔ་ཡབ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཞིང་ཁམས་ལུ་ རང་བྱུང་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ལྟེ་བར་ བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ཨྱོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཇའ་ལུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བཞུགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ རིག་འཛིན་དཔའ་བོ་ཚོགས་པའི་གྱལ་ཁར་བཞུགས་པའི་སྐབས་ དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཚུ་ ཞི་ཁྲོ་དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་ལྷ་ཚོགས་གར་འཆམ་གྱི་རྣམ་པར་བྱོན་པའི་ཚུལ་མཇལ་མི་འདི་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ གར་འཆམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལུ་མཛད་དགོ་པའི་བཀའ་ལུང་གནང་ནུག། ལོག་སྟེ་གདན་ས་ལུ་ཕྱག་ཕེབས་ཞིནམ་ལས་ རྔ་འཆམ་དེ་མཛད་གནང་གནངམ་ཨིནམ་ལས་ རྔ་འཆམ་གྱི་ཆས་ཚུ་ དཔལ་གྱི་ཆས་བརྒྱད་ གར་གྱི་ཉམས་དགུ་ ཕྱིའི་ལེའུ་དང་རྩ་ཚིག་ ནང་གི་དམིགས་རིམ་ཚུ་ག་ར་ རྒྱསཔ་སྦེ་བརྩམས་གནང་ཡོད་མི་ཚུ་ ཁ་གསལ་སྦེ་པདྨ་གླིང་པའི་བཀའ་འབུམ་ནང་མཇལ་ཚུགས་ཨིན་མས།

དགོས་པ་ག་ཅི་གི་དོན་ལུ་ཨིནམ་ཟེར་བ་ཅིན་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་ལུང་གིས་ཟིན་པར་ གཏེར་འཆམ་དེ་གིས་ གསང་སྔགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་དེ་ གདུལ་བྱ་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཚུ་ག་ར་ ཚེ་འདིར་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཞི་ནི་དང་ ཕྱི་མ་མཐར་ཐུག་ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་འཕང་ངེས་པར་འཐོབ་པའི་དོན་ལུ་ འཆམ་གྱི་ལྟདམོ་སྦེ་མཛད་གནང་གནངམ་ཨིནམ་ལས་ འཆམ་དེ་འགོ་ཐོག་ འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་དགྲ་མེད་རྩེ་ལུ་གནངམ་ལས་ མིང་ཡང་ དགྲ་མེད་རྩེ་རྔ་འཆམ་ཟེར་འབྱུང་ནུག།

ལས་ཉོན་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་འཕངས་པའི་ཚུལ་དང་ གར་འཆམ་རྔ་གིང་གིས་ ཤ་ཁྲག་གི་མཆོད་པ་རིག་འཛིན་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཚུ་ལུ་ཕུལ་བའི་སྟབས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ བར་ཆད་བདུད་རྣམས་ཕམ་ཞིང་མནན་པའི་བྲོ་འཆམ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྔ་བརྡུངས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་ སེམས་ཅན་ཡོངས་ལུ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་ནོ།

ཁྱུང་རྫམ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

 

 ཁྱུང་རྫམ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

སྔོན་དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ ས་བདག་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་ནད་གཞི་འཚུབས་ཅན་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ སེམས་ཅན་ལུ་གནོད་དེ་ འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལུ་བཟོད་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོངམ་ད་ འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཐབས་ལུ་ གུ་རུ་པདྨ་སམ་བྷ་བ་མཆོག་གིས་ བྱ་ཁྱུང་གི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་ བདུད་འདུལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་མཛད་དེ་ ཞི་བའི་ས་བོན་བཏབ་པའི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན།

པད་གླིང་གིང་གསུམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

 པད་གླིང་གིང་གསུམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས། རྒྱུག་གིང་ གྲི་གིང་ རྔ་གིང་།

དེ་ཡང་ ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་སྔགས་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་ཨིནམ་ལས་ བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནང་ལུ་ དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཐབས་ལུ་ འཆད་ཉན་རྩོམ་པའི་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྦྱངས་ སྒོམ་པའི་གྲུབ་སྡེ་བཙུགས་ཏེ་ ག་ར་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་ནི་ཁོ་ན་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། དེ་ལུ་མི་དགའ་བར་ བར་ཆད་བརྩམ་མི་དགྲ་བགེགས་ མི་དང་མི་མིན་བསམ་ངན་སྦྱོར་རྩུབ་འཆང་བའི་རིགས་ཚུ་ ག་ར་ལུ་འབྱུང་པོ་ཉུལ་ལེ་མ་ཟེར་སླབ་ཨིན། གནོད་བྱེད་དེ་ཚུ་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ལམ་རྒྱུད་སྡེ་མན་ངག་ཚུ་ནང་ལས་ལེ་ཤ་གསུངས་ཡོདཔ་བཞིན་དུ་ སྐབས་འདི་ནང་ལུ་ གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་པདྨ་གླིང་པ་ རྔ་ཡབ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཕོ་བྲང་ནང་བྱོནམ་ད་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པའི་གིང་གསུམ་གྱི་ གར་འཆམ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ དགྲ་བགེགས་ཉུལ་ལེ་མ་བསྒྲལ་ཚུལ་མིག་འཁྲུལ་བཟུམ་སྟོན་གནང་མི་ལས་འབྱུང་བའི་མན་ངག་གི་ གར་འཆམ་བྱིན་རླབས་ཅན་ཅིག་ཨིན།

དེ་ཡང་ གར་འཆམ་རྒྱུག་གིང་གིས་ དམ་པའི་ཆོས་ལུ་བར་ཆད་རྩོམ་པའི་དགྲ་བགེགས་མི་དང་མི་མིན་ཚུ་ སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་ གར་གནས་གར་བྲོས་རུང་ མངོན་ཤེས་རྫུ་འཁྲུལ་གྱིས་འཚོལ་ཏེ་ བྱམས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་ སྙིང་རྗེའི་ཞགས་པས་བཅིངས་ བདག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱུགས་པས་བརྡུངས་ཏེ་ མདུན་དུ་དབང་མེད་བཀུག་པའི་ཚུལ་དང་ གར་འཆམ་གྲི་གིང་གིས་ སྐྱོབས་བྱེད་ལྷ་དང་འཕྲལ་ ཚེ་བསོད་དཔལ་འབྱོར་འཕྲོག་ ལས་ཉོན་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་འཕངས་པའི་ཚུལ་དང་ གར་འཆམ་རྔ་གིང་གིས་ ཤ་ཁྲག་གི་མཆོད་པ་རིག་འཛིན་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཚུ་ལུ་ཕུལ་བའི་སྟབས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ བར་ཆད་བདུད་རྣམས་ཕམ་ཞིང་མནན་པའི་བྲོ་འཆམ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྔ་བརྡུངས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་ སེམས་ཅན་ཡོངས་ལུ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་ནོ།

ཨ་ཙ་རའི་རྒྱབ་ཁུངས།

ATSARA

 སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ ད་རེས་རང་ལུགས་ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་ནང་ལུ་ ཨ་ཙ་རའི་སྨྱོན་འཆམ་གྱི་སྐོར་ལས་ ལས་རིམ་ཅིག་ཞུ་ནི་ཨིན།

ཨ་ཙ་རའི་མྱོན་འཆམ་ཟེར་མི་འདི་འཆམ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ལུ་མེད་ཐབས་མེདཔ་ཅིག་ཨིན་མས། འཆམ་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་དང་ རྣལ་འབྱོར་པ་ཚུ་གི་ མཛད་སྤྱོད་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་ མཛད་མཛདཔ་ཅིག་ཨིན་པས། འབྲུག་ལུ་སྒྲོམ་མཆོད་ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ལུ་ ཨརྩ་ར་གིས་ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབད་ སྟོན་མི་དེ་ཡང་ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ མངོན་སུམ་ལུ་རྟོགས་པའི་གྲུབ་ཐོབ་ཚུ་གིས་ ལེགས་ཉེས་དང་ གཙང་བ་དེ་ལས་བཙོག་པ་ བཟང་ངན་གྱི་དབྱེ་བ་ འཇིག་རྟེན་པ་ལུ་ཡོད་པའི་རྣམ་རྟོག་ག་ར་སྤངས་ཏེ་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ འཁོར་འདས་རོ་མཉམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལུ་བཞུགས་པའི་བརྡ་མཚོན་ལུ་ ཕྱི་སྐྱ་གཏམ་དང་ ནང་དོན་གཏམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣཚོགས་སྟོན་པའི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་མས།

ཨ་ཙ་ར་ཟེར་མི་འདི་ ཧེ་མ་ རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལུ་ གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་དང་ཅུ་ཚུ་ གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་ཅིག་བྱོན་མི་ཚུ་མང་ཤོས་ཅིག་ རྒྱལཔོ་དང་བློན་པོའི་སྲས་ ལ་ལུ་ཅིག་ནི་ བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་བུ་ ཡོན་ཏན་སྟོབས་སྦྱོར་མངའ་ཐང་ཆེ་བའི་རིགས་ལས་བྱུང་མི་ཙང་ཙ་ཨིན་པས། མཁས་པ་འདི་ཚུ་ ཚེ་ད་ལྟོའི་བྱ་བ་ག་ར་ སྙིང་པོ་ཏིལ་གྱི་པགས་ཀོ་བཟུམ་ཅིག་ཡང་མེདཔ་འབད་མཐོང་སྟེ་ ཕམ་སྤུན་ཆ་ཚུ་གིས་ བཀག་ཆ་འབད་རུང་བཀག་མ་ཚུགས་པར་ ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ཕན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་གྲུབ་པར་བྱོན་ཏེ་ མདོ་སྔགས་རིག་པའི་གནས་ལུ་མཁས་པར་སྦྱངས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཐོབ་ཡོད་མི་ཚུ་ཨིན་པས། དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ལུ་ འཛིན་པ་མེད་པའི་ས་ལུ་ཞུགས་པའི་བརྡ་ཚོན་ལུ་ འཆོལ་ལོང་དང་མཉམ་ཆུང་གི་ཆས་སྒྲིག་སྟེ་བཞུགས་ནི་འདི་གིས་ གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཨ་ཅརྱ་ཟེར་ཞུ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་ཨ་ཙ་ར་ཟེར་དར་ཁྱབ་ཡར་སོ་ནུག།

མ་གཞི་ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སྒྲོམ་མཆོད་ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ལུ་ ཨ་ཙ་ར་གིས་ སྔར་གྱི་ཁྱུན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབད་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོད་མི་འདི་ཁུངས་དོན་སྦོམ་ཡོད་རུང་ ང་བཅས་ར་ལྟདམོ་བལྟ་མིའི་སྣང་བ་ལུ་ དགོད་བྲ་བསྒྱུར་དོ་བཟུམ་ཅིག་ལས་བརྒལ་ཏེ་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཁུངས་དོན་མ་ཤེས་ནི་འདི་གིས་ གུས་བཀུར་ཆུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤ལུ་ རྒྱལ་གཞུང་ཟློས་གར་སློབ་སྦྱོང་སྤེལ་ཁང་གིས་འགོ་འདྲེན་ཐོག་ལུ་ ཨ་རྩ་ར་རྐྱབ་ནིའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་མི་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མཁས་དབང་ཚུ་ གྲོས་འཛོམས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ སྤྱིར་བཏང་ཨ་ཙ་རའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ ཨ་ཙ་རའི་ལཱ་འགན་དང་ཐོབ་དབང་ཚུའི་སྐོར་ལས་ གྲོས་འཛོམས་ཅིག་འབད་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་ཨ་ཙ་ར་ཟེར་བའི་གོ་དོན་འདི་ ག་ཅི་ཨིན་ན་དང་ ཨ་ཙ་ར་ཐོན་དགོ་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྐོར་ལས་བཤད་མི་ནང་་ཨ་ཙ་རའི་ལ་འགན་ངོ་མ་ཅིག་ཡང་ ་འཆམ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ལུ་ཞལ་འབགཔ་ཚུ་ལུ་ སྟབས་མ་བདེཝ་རེ་འཐོནམ་ད་ འཆམ་ཆས་བཅོ་ནི་དང་ ཞལ་འབགཔ་གི་ཐགཔ་བསྡམ་ནི་ཚུ་ལུ་ ཆ་རོགས་འབདཝ་ཨིན་པས། གསང་བ་ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ གར་འཆམ་མཇལམི་ཚུ་ལུ་ འཇིག་རྟེན་་པའི་ལྟར་སྣང་ལུ་ དགྲ་གཉེན་དང་བཟང་ངན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོདཔ་སྦེ་མཐོང་ཏེ་འབད་རུང་ དོན་ལུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་མེད་པར་ ག་ར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་ མ་འདསཔ་ཅིག་ཨིན་ཟེར་གསལ་སྟོན་འབད་བའི་ཚུལ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་སྤྱིར་བཏང་འཆམ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ འཆམ་གྱི་་རིགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཨ་ཙ་ར་ཚུ་གིས་འབད་དགོ་པའི་ལཱ་འགན་ཚུ་ཡང་ལེ་ཤ་ཅིག་རང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཚུན་ཚོད་ངག་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་ལས་མ་གཏོགས་ ལོགས་སུ་སྦེ་ཡིག་ཐོག་ལུ་བཀོད་བཀོདཔ་ཅིག་ ག་ཏེ་ཡང་མེདཔ་་ཨིན་པས།

ག་ཅི་འབད་ཡིག་ཐོག་ལུ་བཀོད་དགོཔ་ཨིན་ནའི་སྐོར་ལས་སླབ་མི་འདི་བཙུགས་ནི།

ཨ་ཙ་རའི་སྤྱོད་པ་འདི་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་ གཞི་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལུ་ ཕམ་བུ་གཞི་དང་མི་མང་འཛོམས་ས་ལུ་ ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚའི་སྣང་བ་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་ དགོད་བྲ་བའི་ཚུལ་ལུ་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མི་འདྲ་ལེ་ཤ་སྟོན་མི་འདི་ འཇིག་རྟེན་པའི་འཛིན་པ་འདི་ དག་པའི་སྣང་བ་ལུ་ངོ་སྤྲོད་འབད་བའི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་མས། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཨ་རྩ་ར་་ལུ་རིགས་མ་འདྲཝ་ག་དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དང་ནམ་ལས་འབྱུང་འབྱུངམ་ཨིན་ནའི་སྐོར་ལས་བཤད་མི་ནང་་་་་་

འཇིག་རྟེན་པའི་དཔྱེ་གཏམ་ལུ་ རྒྱལཔོ་རེ་ལུ་ཁྲིམས་ལུགས་རེ།། བླམ་རེ་ལུ་ཆོས་ལུགས་རེ།།ལུང་པ་རེ་ལུ་ལུགས་སྲོལ་རེ་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ ཨ་ཙ་རའི་སྨྱོན་འཆམ་འདི་ཡང་ རྫོང་ཁག་དང་ལུང་ཕྱོགས་སོ་སོ་ལུ་ རང་སོའི་སྔར་སྲོལ་ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཨ་རྩ་རའི་ལ་འགན་དང་བྱ་སྤྱོད་འདི་ཚུ་ དམིགས་བསལ་ལུ་མ་འདྲཝ་ཨ་རྩི་རེ་ཡོད་རུང་ སྤྱིར་བཏང་ཨ་རྩ་རའི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་འདི་ གཅིག་མཚུངས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་་མས། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་གོང་མ་ཚུ་གི་སྦས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལུ་བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་གནས་ཆེན་ རྫོང་གཞིས་དང་ལྷ་ཁང་དགོན་སྡེ་ཚུ་ནང་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་ཚེས་བཅུ་བཟུང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ནང་ཨ་ཙ་རའི་སྨྱོན་འཆམ་རྐྱབ་མི་འདི་ མི་མཁས་པ་རྟོགས་པ་ཉམས་ལེན་སྦོམ་ཡོད་མི་རྐྱངམ་ཅིག་གི་འབད་ཆོགཔ་ཨིན་རུང་ད་རེས་ནངས་པའི་ན་གཞོན་ཚུ་གི་ཨ་རྩ་རའི་འབགཔ་བཙུགས་སྟེ་འཆམ་རྐྱབ་མི་འདི་ མི་གང་རུང་ཅིག་གི་ཡང་འབད་བཏུབ་ཟེར་་བའི་བསམ་འཆར་བཀོད་མི་ཡང་འདུག།

དེ་བཟུམ་མའི་དུས་སྟོན་ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ སྤྲུལ་པའི་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དང་ གཤིན་རྗེ་ལས་མཁན་གྱི་རྣམ་པ་སྦེ་བྱོན་མི་ག་ར་ མི་མང་ལུ་མཇལ་ཁ་གནངམ་ད་ གྲུབ་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཚུལ་འཛིན་མི་ ཨ་ཙ་ར་ཚུ་གིས་ཡང་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་བའི་ རྣམ་པ་དགོད་བྲོའི་ཐོག་ལས་ མི་མང་ལུ་གཟིགས་འབུལ་ཞུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ད་རེས་ནངས་པ་རྒྱལ་ཁབ་གོང་འཕེལ་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་ འབྲུག་པའི་དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་ སྔར་སྲོལ་བཟང་པོའི་ གཏེར་གྱི་གང་མི་འདི་ རིམ་གྱིས་འགྲིབ་པའི་ཚ་གྱང་འདི་རྒས་ཤོས་ཚུ་ལུ་སྦོམ་འབད་ལང་འདི་ཡོདཔ་ལས་ གེ་ར་གི་བདག་འཛིན་འབད་དགོཔ་འདི་གལ་ཆེ་ཟེར་ཞུ་ནི་ཨིན། བཀྲིན་ཆེ། ཞིབ་འཚོལ་དང་ཟིན་བྲིསཔ་ བསོད་ནམས་ལྷ་མོ།

SHAZAM CHAM (ཤ་རྫམ་)





ཤ་རྫམ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

ཤ་རྫམ་འཆམ་འདི་ སྔོན་དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ ཕྱི་ནང་གི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་ཏེ་ འཇིག་རྟེན་མི་བདེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ ནུབ་བྱང་གི་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ས་བདག་རླུང་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ དེའི་བཞོན་པ་ཤཝ་གུ་ཆིབས་ཞིན་ན་ དམ་ལུ་བཏགས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ཚུ་ འཁྲུགས་པ་མེད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལུ་བཀོད་པའི་ས་འདུལ་གནང་བའི་ བྱིན་རླབས་མཛད་ཡོད་མི་འདི་ ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པ་རིག་འཛིན་བློ་བཟང་ལྷ་མཆོག་གིས་ ཤཝ་གི་ཞལ་འབག་དང་བཅས་གཏེར་ལས་བཞེས་ཏེ་ ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་དགོན་པོ་ལུ་ ཤ་བ་དཀར་པོའི་འཆམ་ཟེར་མི་ཚུ་བྱུང་ནུག། དེ་བཞིན་དུ་ སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཚུའི་བཀྲིན་ཆེ་བའི་རྣམ་ཐར་གྱིས་ མ་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་ཚུ་སྐྱོངས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཁྲུགས་པ་ཞི་སྟེ་ བདེ་སྐྱིད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་ཐབས་ལུ་ ཤ་རྫམ་གྱི་གར་འཆམ་འདི་མཛད་གནང་ནུག།

The Shazam  (ཤ་རྫམ་) or Stag dance is one of the well known dances in Bhutan which fall within the category of sachag (ས་བཅགས་) or dance of establishment of founding. The dance symbolizes the exorcism of negative forces and the purification and consecration of the venue for spiritual practice. The dance includes four dancers wearing masks of deer and holding swords. It is often performed as the first piece of dance in the day during a festival although this dance is now being adapted and performed for commercial purposes outside the traditional venues and events.

The culture of stag dance is common in many other parts of the Himalayas. In Tibet, the dance is often performed by a single dancer, who wears a large stag mask and heavy silk robe, and performs the ritual of ‘liberation’ (སྒྲོལ་བ་). While the Shazam dance in Bhutan also carries the same symbolism of tantric practice of ‘liberation’ of demonic forces and consecration of the space, it has only four dancers, who do not openly carry out the act of ‘liberation’ or ‘ritual killing’. The ritual of ‘liberation’ is one of the most esoteric and powerful practices of Vajrayāna Buddhism, which combines the altruism of Mahāyāna Buddhism to rescue all sentient beings from suffering and negative states of the mind and the exceptional expedient methods of secret tantras to do so. It even advocates using violent and terrifying methods out of ruthless compassion in order to tame unruly beings. Thus, in a ritual of ‘liberation’, the tantric master takes up a terrifying form externally to subjugate demonic forces and transform the negative energy into a positive one. Through the ritual, the consciousness of the target is said to be miraculously liberated while its ordinary personality is destroyed.

According to the Bhutanese dance scholars, the Shazam dance represents Padmasambhava’s taming of the king of western wind gods (ནུབ་ཕྱོགས་རླུང་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་) who were in conflict with the gods of the north and causing a great turmoil and misery in the world. Padmasambhava is said to have tamed the god king and taken over his vehicle, which is a deer. However, nothing more is known about this story, and stag dance is also known in the Bon religion in Tibet. Thus, nothing definite can be said about origin of the stag dance, which is performed in a group in Bhutan. The use of the mask of stag in a dance which depicts the ritual of ‘liberation’ is almost certainly based on the idea of the stag-headed deity in the Buddhist tantras. The priest takes on the form of this deity through visualization and prayers and symbolically subdues the malevolent forces in a festive ritual. While the general origin of the stag dance is unclear, the introduction of the stag dance to Bhutan might have taken place from Lhodrak Karchu monatery in southern Tibet. The first Namkhai Nyingpo reincarnation, who was the lama of this monastery close to the Bhutanese border to the north, is said to have retrieved a hidden treasure of a mask of a stag and started a tradition of a white stag dance in his monastery.

The Shazam dancers wear the dorji gong (རྡོ་རྗེ་གོང་) adamantine shoulder cover and also the trab (ཀྲབ་) sash forming a cross over them for their torso. They wear a skirt of silk scarves of different colours, which are hung from a belt with the mentse designs covering the outside layer. They also wear pants with leopard stripes and skirts with tiger stripes underneath. They dance bare feet, regulated by the chief musician, who plays a pair of large boerol (བལ་རོལ་) cymbals off the dance stage. They wield swords, which signify wisdom, in their right hands and have nothing in their left. The mask of stags they wear have long antlers.

DURDAK CHAM


དུར་ཁྲོད་བདག་མོའི་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།༼དུར་བདག།

དུར་ཁྲོད་བདག་མོ་ཟེར་སླབ་དགོ་མི་འདི་ དུས་རབས་ ༡༣ པའི་ནང་ གསང་སྔགས་ནང་གི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་བཞུགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་ལུ་ དུར་ཁྲོད་བདག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཚུ་གནསཔ་ཨིན་པས། དེ་ཚུ་གིས་ བསྟན་པ་ལུ་གནོད་པའི་དགྲ་བགེགས་དམ་ཉམས་ཚུ་ དབང་མེད་ལུ་བཀུག་སྟེ་ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་ཚུ་གི་ཞལ་ལུ་ཕུལ་ཏེ་ མིང་གི་ལྷམ་མར་མཛད་དེ་ བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འཇུག་གི་བསྟན་པ་དང་ དེ་འཛིན་དགེ་འདུན་འདུས་པའི་སྡེ་རྣམས་གོང་ལས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་མཛད་པ་མ་ཚད་ དེ་ལུ་མོས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཚུ་ཡང་ མཐར་པའི་ལམ་ལུ་བདེ་བར་བཀོད་པའི་འཕྲིན་ལས་མཛད་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་ནོ།

𝗗𝘂𝗿𝗱𝗮𝗸 𝗖𝗵𝗮𝗺: 𝗗𝗮𝗻𝗰𝗲 𝗼𝗳 𝘁𝗵𝗲 𝗖𝗵𝗮𝗿𝗻𝗲𝗹 𝗚𝗿𝗼𝘂𝗻𝗱 𝗠𝗮𝘀𝘁𝗲𝗿𝘀

The dance of skeletal figures called durdak is a common artistic performance in Bhutan and other parts of the Himalayas. The term durdak (དུར་བདག) refers to durtrö dakmo (དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བདག་མོ་) or the overlord of the charnel grounds. It is believed that the charnel grounds are haunted places with powerful spirits, including both benevolent and malevolent ones. While there are many harmful and demonic spirits in the charnel grounds, the skeletal figures in the Durdak dance are said to represent powerful positive forces. Bhutanese scholars on cham dance claim that the dance characters are the divine protector Palden Lhamo in her manifestation as spirits of the charnel grounds. It may also be noted that one of the dharma protectors well known in Bhutan and Tibet is Zhingchong Durthrö Dakmo (ཞིང་སྐྱོང་དུར་ཁྲོད་བདག་མོ་), a female protector deity.

 While the culture and choreography of the Durdak dance developed in Tibet and Bhutan, the concept of durdak overlords of charnel grounds and tradition of charnel grounds as spiritual sites started in India. Even in the early days of Buddhism, charnel grounds, with their dead and decaying bodies, were considered powerful sites to develop the awareness of impermanence, death, and foulness and fragility of the human body to overcome the attachment to one’s life and body. When Vajrayāna Buddhism developed as a result of a syncretic exchange with the non-Buddhist traditions, particularly the Śaiva tradition of kapalika or skull bearers, the charnel grounds came to be seen as power spots for spiritual liberation. This was because the charnels grounds were often the sites where the Mahāsiddhas, the maverick founders of Vajrayāna who worked on the fringes of society, dwelled and carried out their antinomian spiritual practices to undo social prejudices and hierarchies.

 Subsequently, the tantric Buddhists came to believe in the eight powerful charnel grounds, which are among the sacred sites blessed by Heruka, the wrathful emanation of the Buddha. According to a Buddhist story common in Bhutan, the Buddha in the wrathful Heruka form is said to have tamed the destructive evil force of Rudra, who was causing great harm to the sentient beings. The Buddha miraculously liberated Rudra’s consciousness and slaughtered, blessed and scattered his physical corpse across the Indian landscape. The areas where the pieces of Rudra’s body landed are said to have been blessed in this process as power spots for tantric practice.

 Thus, charnel grounds were seen as potent sites for spiritual practices. Besides the belief in the sites as being blessed by the Heruka, the sites were also convenient places to live fully liberated and free lives outside the society and its conventions. It was conducive for the tantric ethos of breaking free of the social taboos, hierarchies and structures. The charnel grounds are also viewed as haunted places and thus a terrifying space to test one’s sense of attachment to oneself and spiritual courage to face death and causes of fear and death. Even today, many serious practitioners in Bhutan seek cremation grounds for their practice with the belief that they are haunted by spirits who can test one’s sense of spiritual ease.

 The Durdak dance represents the powerful spirits of the charnel grounds, particularly the positive ones, who aid a practitioner in overcoming the inner obstacles on the path to enlightenment. They destroy the inner obstacles of a spiritual practitioner, such as attachment, fear, prejudice, etc. and external obstructions posed by evil spirits. They trap these obstacles, particularly the ultimate devil of the ego, and bring them to be ritually exterminated through a practice of ritual killing called ‘liberation’ (དུར་བདག་). To indicate this, the Durdak dance is often performed with four dancers carrying a triangular vessel in the middle of a black rug. The vessel is laid in front of the wrathful Buddhas to be ritually killed or liberated.

 The dancers wear skeletal masks, which resemble a fleshless or skinless skull. The face has large ears and a three-piece tiara on the top. They wear a white jacket on the top and a white pair of trousers, loose white gloves and socks, all of which have red stripes showing shapes of bones. Over the jacket, the dancers wear the dorjé gong (རྡོ་རྗེ་གོང་) or the adamantine shoulder cover and the trab (ཀྲབ་) sash forming a cross over them. Over the white trousers in the lower part, silk scarves of different colours are hung from a belt with the mentse designs covering the outside layer. They have no hand implements but often enter the dance stage holding one corner of the square black rug on which the triangular vessel is placed. The dance movements are very agile, acrobatic and abrupt ones accompanied by the music of a small posing (སྤོ་སངས་) cymbal played in the background.

 Like most other dances, the Durdak dance is performed by the monks and lay priests of the monasteries and villages during the festival. In main state centres, it is performed by the members of the Royal Academy of Performing Arts or by state dancers. Young men often perform this dance.

Author: Lopen Dr Karma Phuntsho

PACHAM AT JOENLA UGYEN GATSHEL




དཔའ་འཆམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས།

སྔོན་དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ གཏེར་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིག་འཛིན་པདྨ་གླིང་པ་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་དྲུང་དུ་བྱོན་པའི་སྐབས་ལུ་གཟིགས་དོ་བཟུམ་ རྔ་ཡབ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་རྩེ་མོ་ལུ་ པདྨ་འོད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་མདངས་འགག་མེད་དུ་ཤར་བའི་བཀོད་པ་ ག་ཅི་དེ་ངོ་མཚར་བ་ ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབུས་ལུ་ རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་རིག་འཛིན་པདྨ་ཐོད་འཕྲེང་རྩལ་ ས་གསུམ་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་མགོན་དང་ དཔུང་གཉེན་ཆེན་པོར་བཞུགས་པའི་ ཕྱོགས་མཚམས་ག་ར་འཇའ་འོད་ཐིག་ལེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ བར་མཚམས་མེད་པར་གང་བའི་ཀློང་ན་ རིག་འཛིན་གྱི་ཡིད་དམ་དཔའ་བོའི་ལྷ་ཚོགས་དང་ མཁའ་འགྲོ་དཔའ་མོའི་ལྷ་ཚོགས་ཚུ་ ཞི་དྲག་གི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ལུ་སྟོན་པའི་ཟློས་གར་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་ གསུང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་གླུ་དབྱངས་ལེན་ཏེ་ འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གདུལ་བྱ་ཚུ་ ཐར་པའི་ཞིང་ཁམས་ལུ་འདྲེན་པའི་དོན་ལུ་ ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་གྱི་སྤྲིན་ཕུང་གཡོ་བཞིན་པའི་གར་འཆམ་དེ་ལུ་ དཔའ་འཆམ་ཟེར་ཞུཝ་ཨིན། དེ་མི་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་དད་པ་ཅན་ཚུ་ ཨྱོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་དྲུང་ལུ་འདྲེན་པའི་ཐབས་ལུ་མཛད་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།

Pacham dance was introduced by Pema Lingpa after witnessing such a dance in the Copper-coloured realm of Padmasambhava which he visited. Pema Lingpa’s own biography clearly records his visionary journey to Zangdo Pelri or the Copper-coloured realm of Padmasambhava and also his experience of spiritual figures of pawo and pamo performing music constantly in the abode of Padmasambhava